24grammata e-Magazine (Language - History - Culture)

24γράμματα.

Ηλεκτρονικό περιοδικό για τη Γλώσσα, την Ιστορία και τον Πολιτισμό.

Η λέξη της εβδομάδας από τα 24γράμματα: Ποια η σχέση ανάμεσα στο χάος, το γκάζι, και την γκαζόζα;

Παρουσίαση με λίγα λόγια: Η λέξη γκάζι παράγεται από την αρχαία ελληνική λέξη Χάος. Παράξενο; Όχι και τόσο, αρκεί να ακολουθήσετε τα απλά μαθήματα μυθολογίας: Κατά τον Ησίοδο , το χάος ορίζεται η πρωτογενής αρχή, όχι όμως ως αφηρημένη έννοια αλλά ως σκοτεινός χώρος γεμάτος νέφη. Αντίθετα, η ορφική κοσμογονία παραδέχεται το χάος ως δεύτερη αρχή του κόσμου μετά το Χρόνο. Ο Πλάτων αναφέρει ότι από το Χάος γεννήθηκε ο Έρωτας (φτυστός ο πατέρας του, αυτός ο Έρωτας). 24γράμματα

Καλά όλα αυτά, θα έλεγε κάποιος. Αλλά, τι σχέση έχουν με το γκάζι;

Μέχρι το 1640 απολύτως καμία. Τη χρονιά εκείνη, ένας ιδιοφυής Φλαμανδός «χημικός», ο Βαν Χέλμοντ (Johann Batista Helmont, 1577- 1644) πέτυχε την παρασκευή καύσιμου μείγματος αερίων (μονοξείδιο και διοξείδιο του άνθρακα CO, CO2, το αδέσμευτο αέριο, gas sylvestre). Μόνο που, ακόμα, δεν ήξερε πως να το ονομάσει. Δανείστηκε, λοιπόν, την ελληνική λέξη χάος, για να δηλώσει την άμορφη και απροσδιόριστη μάζα του αερίου (gas), γιατί κάπως έτσι φανταζόταν ότι ήταν και το χάος (χάος >caos > gaos > gas) . Στη συνέχεια παρήχθησαν όλες οι λέξεις που αναφέρονται στο αέριο > γκαζ, γκαζιέρα, γκαζάκι, γκαζάδικο αλλά και τα αεριούχα ποτά όπως η γκαζόζα (24γράμματα).

Τώρα, πώς από το αέριο (gas) οδηγηθήκαμε στο γκάζι του αυτοκινήτου (γκαζώνω, γκαζωμένος, η γκαζιά, τα γκάζια); Γι αυτό ευθύνονται τα γκαζοζέν (gazogene) αυτοκίνητα που είχαμε στη χώρα μας, κατά τη γερμανική κατοχή (έκαιγαν gas, λόγω έλλειψης πετρελαίου). Έτσι, δίνω gas στη μηχανή ισοδυναμούσε με το δίνω καύσιμο στη μηχανή για να επιταχυνθεί.

Ησίοδος, θεογονία,116.

Πλάτων, Συμπόσιο 178. Αναφορά της λ. χάος ως νεφελώδες αέριο γίνεται και στους : Αριστοφάνη (Όρνιθες, 192, 1218), Βιργίλιο (Ecloghe,VI,31), Οβίδιο (Metamorfosi), αλλά και στο κατα Λουκάν Ευαγγέλιον ( 16, 26).

J. B. Van Helmont, Ortus medicinae, Amsterdam 1652. Στις σελίδες 59, 86 αναλαμβάνει την πατρότητα του όρου και παραδέχεται τη σχέση με τη λ. Χάος. Το κείμενο στα λατινικά : halitum illum, gas vocavi, non longe a chaos veterum secretum.

Διαβάστε στα 24γράμματα για την περίεργη ιστορία της λέξης χάος, καθώς και τη σχετική βιβλιογραφία (Γιώργος Δαμιανός).

 

Θεματική Βιντεοθήκη: Απολαύστε τα βίντεο γύρω από

την Ιστορία, την Τέχνη, τις Eπιστήμες και τις ταινίες μικρού μήκους

(αυστηρή επιλογή με την εγγύηση του 24grammata.com)

 

933 άρθρα στην ελληνική, αγγλική, γαλλική, γερμανική, ιταλική και ισπανική γλώσσα/ Δωρεάν ebooks

 

Δείτε όλο το αρχείο από την “λέξη της εβδομάδας” αλλά και άλλα ενδιαφέροντα άρθρα στη διεύθυνση www.24grammata.com. Μπορείτε να εγγραφείτε για να ενημερώνεστε για τα εβδομαδιαία ανανέωση από τα 24γραμματα, στη διεύθυνση http://24grammata.com/?page_id=6. Αν δεν επιθυμείτε να λαμβάνετε ενημερωτικά μηνύματα, μπορείτε να επιβεβαιώστε ότι θέλετε να αφαιρέσετε το email σας από την ενημερωτική λίστα στέλνοντας ένα email στο unsubscribe@24grammata.com με τίτλο “Διαγραφή” ή “Unsubscribe”.

24γραμματα© 2011. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Ανάπτυξη από τα 24γραμματα

24grammata e-Magazine (Language - History - Culture)

24γράμματα.

Ηλεκτρονικό περιοδικό για τη Γλώσσα, την Ιστορία και τον Πολιτισμό.

Η λέξη της εβδομάδας από τα 24γράμματα: Το γάλα και ο γαλαξίας

Παρουσίαση με λίγα λόγια: η λέξη γαλαξίας παράγεται από τη λ. γάλα και αυτό γιατί στην αρχαιότητα θεωρούσαν ότι είναι από γάλα (ή μοιάζει με γάλα) ο νεφελώδης λευκάζων κύκλος που περιβάλλει τον ορίζοντα. Ο μύθος που εξηγεί και την ετυμολογία του γαλαξία είναι αυτός της Ήρας, η οποία θήλαζε τον Ηρακλή για να γίνει αθάνατος. Όταν, όμως, ανακάλυψε την απάτη του Δία διέκοψε απότομα το θηλασμό και το γάλα της χύθηκε στο σύμπαν. Ο ίδιος ο Πλούταρχος (περί των αρεσκ. τοις φιλοσόφ. 892e) δίνει την ετυμολογική ερμηνεία του γαλαξία: «δια δε τη λευκόχροιαν γαλαξίας ονομαζόμενος». Στα μάτια των αρχαίων φάνταζε ένας δρόμος που οδηγεί στο μυστήριο. Οι μύθοι θέλουν τη «φωτεινή οδό» να είναι δημιούργημα του Ηλίου, λόγω της αρχικής καθημερινής πορείας του («ηλιακόν δρόμον»). 24γράμματα Άλλοι μύθοι θέλουν την «αστερόσκονη» του γαλαξία («την οδόν του Φαέθοντος») ως αποτέλεσμα της καταστροφικής αρματηλασίας του Φαέθοντος (Διόδωρος, Ε, 23). Οι Λατίνοι επηρεασμένοι από τον ελληνικό όρο θα αποκαλέσουν τον «γαλαξία κύκλο» ως via lactea (: γαλακτική οδό, αγγλ.: milky way). Ο Οβίδιος, Metamorfosi Ι, 168 , πιστεύει ότι η οδός αυτή οδηγεί στο ανάκτορο του Διός. Η γαλακτική οδός είναι κάτι που ερεθίζει τη φαντασία των αρχαίων. Τους φαντάζομαι να αναρωτιούνται: «που οδηγεί αυτός ο δρόμος;», «τί υπάρχει πίσω απ΄εκεί;» Βλέπετε είναι αδύνατον να μην είχαν και τότε τους «ουφολόγους» τους. Η χριστιανική φαντασία θα οικειοποιηθεί το μύθο του Γαλαξία και αποφασίζει ότι είναι ο δρόμος των Αγίων: «το ζωνάρι της Παναγιάς», «ο Ιορδάνης ποταμός» και για τους ρωμαιοκαθολικούς είναι ο δρόμος που περπατά ο San Giacomo. Στη λαϊκή παράδοση περιγράφεται ως «του παπά ή του κουμπάρου τα άχυρα». Ο όρος πέρασε αυτούσιος η μεταφρασμένος σε όλες τις γλώσσες της Εσπερίας: Αγγλικά: galaxy ή Milky way, Ιταλικά: galassia ή via lactea, Γαλλικά: Galaxie ή voie lactee, Γερμανικά: Galaxie ή Milchstrasse. Διαβάστε στα 24γράμματα για την περίεργη ιστορία της λέξης γαλαξίας, καθώς και τη σχετική βιβλιογραφία (Γιώργος Δαμιανός).

Για περισσότερα στο: 24grammata.com

 

910 άρθρα στην ελληνική, αγγλική, γαλλική, γερμανική, ιταλική και ισπανική γλώσσα/ Δωρεάν ebooks

 

Δείτε όλο το αρχείο από την “λέξη της εβδομάδας” αλλά και άλλα ενδιαφέροντα άρθρα στη διεύθυνση www.24grammata.com. Μπορείτε να εγγραφείτε για να ενημερώνεστε για τα εβδομαδιαία ανανέωση από τα 24γραμματα, στη διεύθυνση http://24grammata.com/?page_id=6. Αν δεν επιθυμείτε να λαμβάνετε ενημερωτικά μηνύματα, μπορείτε να επιβεβαιώστε ότι θέλετε να αφαιρέσετε το email σας από την ενημερωτική λίστα στέλνοντας ένα email στο unsubscribe@24grammata.com με τίτλο “Διαγραφή” ή “Unsubscribe”.

24γραμματα© 2010. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Ανάπτυξη από τα 24γραμματα

 

 

24grammata e-Magazine (Language - History - Culture)

24γράμματα.

Ηλεκτρονικό περιοδικό για τη Γλώσσα, την Ιστορία και τον Πολιτισμό.

Η λέξη της εβδομάδας από τα 24γράμματα: Καλικάντζαρος

Παρουσίαση με λίγα λόγια: Μία από τις πιο γνωστές λαϊκές δοξασίες είναι αυτή των καλικαντζάρων. Σ' ολόκληρη την Ελλάδα, από τα Χριστούγεννα έως την παραμονή των Φώτων, υπήρχε ο θρύλος των Καλικαντζάρων. Κατά τη λαϊκή φαντασία, είναι «μαυριδεροί με κόκκινα μάτια, με τρίχινα πόδια, με χέρια σαν της μαϊμούς κι έχουν όλο το κορμί τους τριχωτό. Μπαίνουν στα σπίτια και τρώνε τις τηγανίτες και τα γλυκά».24grammata.com Υπάρχουν πολλές εκδοχές για την ετυμολογική εξήγηση της λέξης καλικάντζαρος. Οι πιο γνωστές απ αυτές είναι:

α) από το καλός + κάνθαρος (: το σκαθάρι, scarabaeus pilularius) > καλικάνθαρος (με αυτή την άποψη συμφωνούν οι περισσότεροι: Κοραής, Κουκουλές, Μπούντουρας Boll).

β) Ο Ν. Πολίτης μεταφέρει την λαϊκή εκδοχή ότι οι Καλικάντζαροι είναι βρικόλακες Ατσιγγάνων: (Κάλι +Γάντζαροι)

γ) από τη λατινική λέξη caligatus > καλίγατος

δ) από το “καλός + κένταυρος”, κατά τον Lawson

ε) από το “λύκος + κάνθαρος” ή από το “καλός + τσαγγίον” ή από το “καρκάντζι” (: ο τσουρουφλισμένος)

Γιώργος Δαμιανός

 Για περισσότερα στο: 24grammata.com

Αποκτήστε ΔΩΡΕΑΝ το “Μόνον της ζωής του ταξίδιον” του Γ. Βιζυηνού

και άλλα 50 ψηφιακά βιβλία, αυστηρά επιλεγμένα από τα 24grammata.com (free ebooks)

Διαβάστε, επίσης,

Γιατί γιορτάζουμε τα Θεοφάνια στις 6 Ιανουαρίου;

Το εθιμικό ποδαρικό της Πρωτοχρονιάς

Οι καλικάντζαροι σε 10 διαφορετικά μέρη του Ελληνισμού

Τα ενδύματα των Βυζαντινών

Η Παναγία στο Ισλάμ

Πάρος, η λατρεμένη

και πολλά νέα άρθρα

 

890 άρθρα στην ελληνική, αγγλική, γαλλική, γερμανική, ιταλική και ισπανική γλώσσα

 

Δείτε όλο το αρχείο από την “λέξη της εβδομάδας” αλλά και άλλα ενδιαφέροντα άρθρα στη διεύθυνση www.24grammata.com. Μπορείτε να εγγραφείτε για να ενημερώνεστε για την εβδομαδιαία ανανέωση από τα 24γραμματα, στη διεύθυνση http://24grammata.com/?page_id=6. Αν δεν επιθυμείτε να λαμβάνετε ενημερωτικά μηνύματα, μπορείτε να επιβεβαιώσετε ότι θέλετε να αφαιρέσετε το e-mail σας από την ενημερωτική λίστα στέλνοντας ένα e-mail στο unsubscribe@24grammata.com με τίτλο “Διαγραφή” ή “Unsubscribe”.

24γραμματα© 2010. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Ανάπτυξη από τα 24γραμματα

24grammata e-Magazine (Language - History - Culture)

24γράμματα.

Ηλεκτρονικό περιοδικό για τη Γλώσσα, την Ιστορία και τον Πολιτισμό.

 

Η λέξη της εβδομάδας από τα 24γράμματα: Χρίστος ή Χρήστος; Τι σημαίνει η λ. Χριστός;

Παρουσίαση με λίγα λόγια: Χρίστος και Χρήστος: πρόκειται για δύο ομόηχες λέξεις, οι οποίες, συχνά, συγχέονται.
Το όνομα Χρίστος παράγεται από το χριστός (< κεχρισμένος < ο φέρων το χρίσμα < αρχ. ελλ. ρήμα: χρίω). Χρησιμοποιήθηκε ως επιθετικός προσδιορισμός της λέξης Ιησούς (Ιησούς Χριστός). Άρχικά, η λέξη “χριστός” προσδιόριζε οτιδήποτε έχει επαλειφθεί με μύρο ή αλοιφή και χρησιμοποιήθηκε για να μεταφραστεί η εβραϊκή λέξη masiha< Μεσσίας (: μτφ χριστός, ο αλειμμένος με ειδικό έλαιο, που προέβλεπε ο εβραϊκός νόμος για τους ιερείς). Έτσι η ελληνοεβραϊκή φράση Ιησούς Χριστός δηλώνει τον κεχρισμένο από το Θεό, τον Σωτήρα (πβ. Ιωάνν. 1,41: ευρήκαμεν τον Μεσσίαν, ό εστίν ερμηνευόμενον τον Χριστόν).24grammata.com Η λ. Ιησούς προέρχεται από την εβραϊκή Yesuah και είναι συντετμημένη μορφή του Yehosuah (μτφ: ο Γιαχβέ είναι σωτηρία). Το όνομα Χρίστος είναι η φυσική κατάληξη της λ. Χριστός (με αναβιβασμό τόνου. Η ελληνική λέξη Χριστός (< χρίω: αλειμμένος) είναι η πιο δημοφιλής λέξη στον πλανήτη, επειδή ονομάστηκε έτσι ο ιδρυτής της Χριστιανικής Θρησκείας (< Cristo, Christ, Crist, Христос, Kristu...). Η λέξη Χρήστος παράγεται από το ρήμα “χρη” και προσδιορίζει αυτόν που ζει με τους πρέποντες κανόνες, τον ηθικό, π.χ. “τα χρηστά ήθη” (Γιώργος Δαμιανός)

 Για περισσότερα στο: 24grammata.com

Αποκτήστε ΔΩΡΕΑΝ τα “Χριστουγεννιάτικα Διηγήματα” του Αλ. Παπαδιαμάντη

και άλλα 50 ψηφιακά βιβλία, αυστηρά επιλεγμένα από τα 24grammata.com (free ebooks)

Διαβάστε την εορταστική έκδοση του 24grammata.com με 32 νέα άρθρα (στις 3 πρώτες σελίδες)

για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά

 

Η Συντακτική Ομάδα του 24grammata.com σας εύχεται:

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

ΚΑΙ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟ ΤΟ ΝΕΟ ΕΤΟΣ

 

840 άρθρα στην ελληνική, αγγλική, γαλλική, γερμανική, ιταλική και ισπανική γλώσσα

 

Δείτε όλο το αρχείο από την “λέξη της εβδομάδας” αλλά και άλλα ενδιαφέροντα άρθρα στη διεύθυνση www.24grammata.com. Μπορείτε να εγγραφείτε για να ενημερώνεστε για την εβδομαδιαία ανανέωση από τα 24γραμματα, στη διεύθυνση http://24grammata.com/?page_id=6. Αν δεν επιθυμείτε να λαμβάνετε ενημερωτικά μηνύματα, μπορείτε να επιβεβαιώσετε ότι θέλετε να αφαιρέσετε το e-mail σας από την ενημερωτική λίστα στέλνοντας ένα e-mail στο unsubscribe@24grammata.com με τίτλο “Διαγραφή” ή “Unsubscribe”.

24γραμματα© 2010. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Ανάπτυξη από τα 24γραμματα

 

Ωραία και με γούστο η καινούρια ιστοσελίδα του MAD

Εκτός από το μεγαλύτερο μουσικό πόρταλ στην Ελλάδα, δίνει τη δυνατότητα να βλέπετε Live το MAD tv και να ακούτε το MAD radio όπου και αν βρίσκεστε μέσω διαδικτύου!

Το κυριότερο; Είναι 100% Ελληνική προσπάθεια και δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από τα παγκόσμια μεγαθήρια.
Επισκεφθείτε το στο www.mad.gr

taxalia

Reminder: Join your friends on Facebook

facebook Γεια σας, Το παρακάτω άτομο σας προσκάλεσε να γίνετε φίλοι στο Facebook: Kommatika Kaialla Η πρόσκληση εστάλη: Jul 31, 2010   To Facebook είναι ένας απίθανος χώρος για να παραμένετε σε επαφή με φίλους, να δημοσιεύετε φωτογραφίες και βίντεο και να δημιουργείτε εκδηλώσεις. Πρώτα όμως πρέπει να γίνετε μέλη. Εγγραφείτε σήμερα για να δημιουργήσετε προφίλ και να συνδεθείτε με τα άτομα που γνωρίζετε. Ευχαριστούμε, Η Ομάδα του Facebook Το Facebook είναι δωρεάν και ο καθένας μπορεί να γίνει μέλος Εγγραφή Για να εγγραφείτε στο Facebook, ακολουθήστε τον παρακάτω σύνδεσμο. http://www.facebook.com/r.php?re=0577cefc500e18b4afa81b401f1755b8&mid=2d7df18G5af36469cf1bG0G46 This message was intended for kifalas.nikos@blogger.com. If you do not wish to receive this type of email from Facebook in the future, please click here to unsubscribe. Facebook, Inc. P.O. Box 10005, Palo Alto, CA 94303

Ο Γιώργος πάει Πάρο με 1.025€ τη βραδιά. Εσείς;...

• Άρχισαν τα μπάνια των σοσιαληστών

Το να διαλύσεις μια χώρα δεν είναι εύκολη δουλειά. Μετά από μήνες σκληρής και αδιάκοπης εργασίας ο πρωθυπουργός μας Jeffrey χρειάζεται ξεκούραση. ΔΝΤ, Σοσιαλιστική Διεθνής, κόμμα και κυβέρνηση τον έχουν εξοντώσει.
Μετά τις κοπιαστικές βουτιές διεργασίες του συμποσίου στον Πόρο και το παγκόσμιο φαγοπότι συνέδριο Κρητών στον Αγ. Νικόλαο, ήρθε και η ώρα για τα μπάνια του προέδρου.
Σύμφωνα με το Πρώτο Θέμα, ο Γιώργης ξεκινά τις 20ήμερες διακοπές του στην Πάρο. Συγκεκριμένα ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός μας θα μείνει στο ξενοδοχειακό συγκρότημα Miramare Luxury Villas, στην προεδρική βίλα «Κνωσός» 200 τ.μ., η οποία σύμφωνα με τον τιμοκατάλογο του ξενοδοχείου ενοικιάζεται έναντι 1025 ευρώ την ημέρα...
Εσείς που είπαμε πως θα πάτε διακοπές φέτος;

Υ.Γ.: Να δω τον Γιώργαρο να πηγαίνει στη μια ρόδα το mountain bike και ας πεθάνω!!!

kostasxan